Z kolei w średniowiecznym utworze hagiograficznym "Legenda o św. Aleksym" pochodzącym z XV wieku, zaistniała sytuacja jest zupełnie inaczej przedstawiona. Autor nie opisuje z punktu widzenia małżonki, tak jak w przypadku K. Iłłakowiczówny, lecz patrzy na wydarzenia obiektywnie. W dziełach literatury średniowiecznej, takich jak “Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, “Legenda o świętym Aleksym”, “Pieśń o Rolandzie” czy “Lament świętokrzyski” odnaleźć można kwestie dotyczące uniwersalnych problemów społecznych, które dotyczą ludzi żyjących w różnych epokach. "Staropolska legenda o św. Aleksym na tle porównawczym literatur słowiańskich", Stefan Vrtel-Wierczyński, Poznań 1937 : [recenzja] Pamiętnik Literacki : czasopismo kwartalne poświęcone historii i krytyce literatury polskiej, Dec 1938 Aleksander Brückner, Stefan Vrtel-Wierczyński (aut. dzieła rec.) Historia Aleksego dowodzi, że wzór średniowiecznego myślenia o życiu i śmierci był dosyć uproszczony – jak najwięcej energii, czasu, uwagi i pracy należało poświęcić Bogu za życia, by ten zapewnił człowiekowi najbardziej godziwe życie po śmierci, a także pamięć i cześć wśród następnych pokoleń. Człowiek Legenda o świętym Aleksym » Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią » Skarga umierającego » O zachowaniu się przy stole » Gall Anonim » Dante Alighieri » Dzieje Tristana i Izoldy » Pieśń o Rolandzie » Wielki testament » Kwiatki św. Franciszka » Gatunki literackie średniowiecza » • Apokryf • Chanson de geste Strona główna Literatura Legenda o św. Aleksym. Motyw: Cud w utworze Legenda o św. Aleksym. Autor nieznany Legenda o św. Aleksym. Ano z wirzchu szła przygoda: . Szkoła średnia, klasa pierwsza, jedna jednostka lekcyjnaTEMAT: Średniowieczny ideał ascety – Legenda o św. AleksymCELE LEKCJI: -OGÓLNY – refleksja nad średniowiecznym wzorcem ascety-OPERACYJNE – uczeń: -analizuje i interpretuje „Legendę o świętym Aleksym”-charakteryzuje Aleksego jako ascetę, umieszcza ten ideał w kontekście pozostałych wzorców osobowych-zna pojęcia: archaizm, asceza, hagiografia, teocentryzm-bierze udział w dyskusjiMETODY KSZTAŁCENIA:-metoda problemowa, heureza, elementy wykładu, dyskusjaFORMY ORGANIZACYJNE: - praca zbiorowa, praca indywidualnaŚRODKI I MATERIAŁY DYDAKTYCZNE:-tekst „Legendy o św. Aleksym”PRZEBIEG LEKCJII WSTĘP Nauczyciel inicjuje dyskusję o współczesnych idolach. Pyta uczniów kto dla nich jest wzorem i stawia problem, jaką idole pełnią rolę w społeczeństwie, możliwe odpowiedzi:-są uosobieniem marzeń, naśladuje się ich wygląd, sposób bycia, myślenia, motywują do określonego zachowania itd...Nauczyciel nawiązując do krótkiej dyskusji, przedstawia średniowieczne wzorce osobowe i krótko je charakteryzuje. Trzy wzorce osobowe – pełniły różne role w społeczeństwie feudalnym i były predestynowane do innych zadań: -Ideał władcy: np. Bolesław Chrobry-Ideał rycerza: np. hrabia Roland-Ideał ascety: np. św AleksyII OPRACOWANIENastępnie nauczyciel informuje że lekcja będzie poświęcona ideałowi ascezy i przedstawia informacje o utworze i wstępnie wyjaśnia termin:-Tekst anonimowy-Odwołania do Złotej legendy (XIII wiek- Jakub de Voragine )-Legenda pochodzi z XV wieku (kult świętych był bardzo popularny)Następuje ciche przeczytanie tekstu i uczniowie analizują treść wskazując na wyrazy niezrozumiałe (przypomnienie pojęcia archaizmu) i odpowiadają na następujące pytania:WYMIEŃ BOHATERÓW LEGENDY, KIM SĄ, UZASADNIJ ODPOWIEDŹ CYTATAMI• Św Aleksy „Ten się w lepsze przygodził”• Jego rodzice: Eufemijan i Aglijas „Eufamijan jemu dziano/ Wielkiemu temu panu,/A żenie jego dziano Aglijas/ Ta była ubostwu w czas”• Żona Aleksego: Famijana „Korej krolewnie Famijana dziano” WYMIEŃ MIEJSCA AKCJI:min:• Rzym- pałac Eufamijana „w Rzymie jedno panię było” • Zamorskie kraje „więc się na morze wezbrał”• Kościół „więc sam pod kościołem siedział” • Pod schodami pałacu „tu pod wschodem leżał”ZREKONSTRUUJ FABUŁĘ I ŻYCIORYS ALEKSEGO: 1. Rodzice Aleksego- bogaci i mocno wierzący proszą Boga o dziecko- ich modlitwy zostają wysłuchane2. Aleksy od dzieciństwa jest wyjątkowo pobożny i swoimi czynami oraz pobożnością znacznie przewyższa rodziców („ten był oćca barzo lepszy”) 3. Ślub Aleksego i Famijany- mężczyzna opuszcza żonę w dniu ślubu (nie konsumują małżeństwa) i wyrusza „służyć temu cożci jest w niebie”)4. Aleksy zabiera ze sobą kosztowności, płynie za morze, rozdaje bogactwo biednym5. Spędza czas pod kościołem jak żebrak6. Powraca do Rzymu, mieszka 16 lat pod schodami pałacu („każdy nań pomyje, złą wodę lał”), przed śmiercią pisze list o sobie7. W momencie śmierci same biją dzwony, ciało Aleksego wydobywa piękny zapach- ku niemu zmierzają papież, cesarz, kardynałowie, ale list z zamkniętej dłoni wydobywa żona (nagroda) Nauczyciel zwraca uwagę na to, że żywot Aleksego zawiera typowe elementy dla biografii świętych średniowiecznych. Wprowadza termin LEGENDY HAGIOGRAFICZNEJ, zaliczana do LITERATURY PARENETYCZNEJ (wychowującej), opowiada o życiu świętych, jest tekstem schematycznym, zawsze ten sam szablon pod który podkładano inne imiona, miejsca itdWYMIEŃ CECHY CHARAKTERYSTYCZNE POSTĘPOWANIA ALEKSEGO:-Życie w skrajnym ubóstwie- wyrzeczenie się dóbr materialnych-Życie w samotności, rezygnacja z bliskich-Umartwianie ciała (głód, chłód, niewygoda)-Przyjmowanie ze spokojem obelg od innychNauczyciel wprowadza pojęcie ASCEZY: rezygnacji z elementów życia doczesnego i umartwianie ciała dla wiecznego zbawienia (można wspomnieć o znanych ascetach np. św Szymonie Słupniku, św Kindze)Nauczyciel podejmuje z uczniami rozmowę nt słuszności decyzji Aleksego: czy była sprawiedliwa wobec jego bliskich? Dlaczego dziś dla nas ten problem jest dyskusyjny a nie był taki w średniowieczu?( nawiązanie do światopoglądu, przypomnienie pojęcia teocentryzmu). Następnie prosi uczniów o zestawienie wzorca ascety z rycerzem i królem oraz o odpowiedź na pytanie: dlaczego te trzy wzorce były tak popularne w średniowieczu? (własne refleksje uczniów).III PODSUMOWANIEUczniowie biorą udział w krótkiej dyskusji:Dlaczego w średniowieczu asceza cieszyła się tak wielką popularnością? a następnie piszą na ten temat notatkę. mgr Karolina Orłowska Wiener Slavistisches Jahrbuch Vol. 50 (2004), pp. 171-194 (24 pages) Published By: Harrassowitz Verlag Geneza utworu Opowieść o św. Aleksym powstała ok. V wieku w Syrii, dlatego mówimy, że bohater reprezentuje wschodni typ świętości. We wczesnym średniowieczu pojawili się w Syrii pustelnicy i pątnicy, którzy praktykowali w swoim życiu ascezę. Asceta to człowiek, który umartwia się, pokutuje, pości, modli się, a wszystko po to, by zasłużyć na zbawienie wieczne. Postać Aleksego miała służyć za wzór świętości, za wzorzec ascety, propagować cnoty czystości, ubóstwa, umartwianie się, pogardę dla ulotnych wartości tego świata. Opowieść o świętych, czyli legenda, miała na celu sławienie ascetycznego typu świętości. Legenda ta była dobrze znana nie tylko w Syrii, ale także we Francji, Italii, Bułgarii, Serbii, a nawet na Rusi. W XV wieku z Bliskiego Wschodu przez Włochy legenda dotarła do Polski. Z Wikiźródeł, wolnej biblioteki >> Autor Tytuł Z Legendy o św. Aleksym Pochodzenie Klejnoty poezji staropolskiej Redaktor Gustaw Bolesław Baumfeld Wydawca Towarzystwo Wydawnicze w Warszawie Data wydania 1919 Druk Drukarnia Naukowa Miejsce wyd. Warszawa Źródło Skany na Commons Inne Pobierz jako: Cała antologia Indeks stron Artykuł w Wikipedii Z LEGENDY O ŚW. ALEKSYM. A. URODZENIE ŚW. ALEKSEGO. Ach, Królu wieliki nasz, Coż Ci dzieją Mesyjasz, Przydaj rozumu k mej rzeczy, Me serce Bóstwem obleczy, Raczy mię mych grzechów zbawić, Bych mógł o twych świętych prawić. Żywot jednego świętego, Coż miłował Boga swego, Cztę w jednych księgach o nim: Kto chce czytać, ja powiem. W Rzymie jedno panię było, Coż Bogu rado służyło. A miał barzo wielki dwór: Prócz panosz trzysta rycerzów... Chował siroty i wdowy, Dał im osobne trzy stoły. Za czwartym pielgrzymi jedli: Ci ji do Boga przywiedli. Eufamijan jemu dziano, Wielikiemu temu panu, A żenie dziano Aglijas, Ta była ubóstwu w czas. Byli wysokiego rodu; Nie mieli po sobie płodu: Więc ci jęli Boga prosić, Aby zaś je tem darował, Aby jedno plemię dał. Bóg tych prośby wysłuchał. A gdy mu sie syn narodził, Ten sie w lepsze przygodził, Więc mu zdziano Aleksy; Ten był oćca barzo lepszy.... B. POWRÓT I ŚMIERĆ. A gdy do Rzyma przyjął, Bogu dziękował, Iż ji do swej ziemie przygnał, A rzekąc: „Już tu chcę cirzpieć, Mękę i wszytkie złe file jimieć, U mego oćca na dworze, Gdym nie przebył za morze“. Na żórawiu oćca swego Potkał i jął prosić jego: „W imię syna Bożego I dla syna Aleksego, A racz mi swą jełmużnę dać, Bych mógł ty odrobiny brać, Co będą z twego stoła padać.“ Jego ociec to usłyszał, Iż synowo imię wspomniał, Tu silno rzewno zapłakał, Więc ji Boga dla chował. Gdy usłyszał taką mowę, Zawił sobie płaszczem głowę; Tu sie był weń zamęt wkradł, Mało eże z mostu nie spadł. Podał mu szafarza swego. Ten mu czynił wiele złego; Tu pod wschodem leżał, Każdy nań pomyje, złą wodę lał. Leżał tu szesnaćcie lat Wszytko cirpiał prze Bóg rad. Siódmegonaćcie lata zachorzał był, Co sobie nic czynił. A więc gdy już umrzeć miał, Sam sobie list napisał I ścisnął ji twardo w ręce.... A gdy Bogu duszę dał, Tu sie wielki dziw zstał: Same zwony zwoniły Wszytki, co w Rzymie były. Więc sie po nim pytano, Po wszytkich domach szukano. Nie mogli go nigdziej najić, A wżdy nic chcieli przestać. Jedno młode dziecię było, To im więc wzjawiło: „Aza wy nie wiecie o tem, Kto to umarł? Jać wam powiem: U Eufamijana leży, O jimże ta fała bieży; Pod wschodem ji najidziecie, Ać go jedno szukać chcecie!“ Więc tu papież z kardynały, Cesarz ze swemi kapłany, Szli są k niemu z chorągwiami, A zwony wżdy zwoniły samy. Chcieli mu list z ręki wziąć, Nie mogli mu go wziąć, Ani cesarz, ani papież, Ani wsztko kapłaństwo takież... Jedno przyszła żona jego A ściągła rękę do niego, Eż jej w rękę wpadł list.... A gdy ten list oglądano, Natemiesce uznano, Iż był syn Eufamijanów.... (Z wieku XV). Zobacz też[edytuj] Legenda o świętym Aleksym W skrócie Zyskaj dostęp do setek lekcji przygotowanych przez ekspertów! Wszystkie lekcje, fiszki, quizy, filmy i animacje są dostępne po zakupieniu subskrypcji. W tej lekcji: Legenda o św. Aleksym – streszczenie,Legenda o św. Aleksym – opracowanie,cechy ascety. 7-dniowy dostęp Wypróbuj bezpłatnie portal Dostęp do 9 przedmiotów 7 dni zupełnie za darmo! Tylko dla nowych użytkowników Bez podawania danych karty lub Kup dostęp do Miesięczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Płatność co miesiąc Zrezygnuj kiedy chcesz! 19,90Płatne co miesiąc Zrezygnuj w dowolnym momencie Kontynuuj RABAT 15% Roczny dostęp do wszystkich przedmiotów Dostęp do 9 przedmiotów Korzystny rabat Jednorazowa płatność Korzystasz bez ograniczeń przez cały rok! 84,15 7,01 zł / miesiąc Jednorazowa płatność Kontynuuj lub kup dostęp przedmiotowy Dostęp do 1 przedmiotu na rok Nie lubisz kupować kota w worku? Sprawdź, jak wyglądają lekcje na Dla Ucznia Sprawdź się Filmy do tego tematu Materiały dodatkowe hagiografia pareneza cel utworów pokazujących wzorce osobowe i uczących, jak żyć

legenda o św aleksym tekst